Original | Polish translation |
The Fens of eastern England, a low-lying, extremely flat landscape dominated by agricultural fields, was once a vast woodland filled with huge yew trees, according to new research. | Jak wykazały nowe badania, region Fens we wschodniej Anglii - nisko położony i ekstremalnie płaski krajobraz zdominowany przez pola uprawne, był kiedyś rozległym terenem leśnym pokrytym ogromnymi cisami. |
Scientists from the University of Cambridge studied hundreds of tree trunks, dug up by Fenland farmers while plowing their fields. The team found that most of the ancient wood came from yew trees that populated the area between 4,000 and 5,000 years ago. | Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge przestudiowali setki pni drzew wykopanych przez rolników z Fenland podczas orki. Zespół odkrył, że większość tego wiekowego drewna pochodzi z cisów, które porastały ten teren 4000-5000 lat temu. |
These trees, which are a nuisance when they jam farming equipment during plowing, contain a treasure trove of perfectly preserved information about what the Fens looked like thousands of years ago. | Drzewa te powodują uciążliwość na polach, ponieważ blokują maszyny rolnicze podczas orki, jednak są też skarbnicą doskonale zachowanych informacji na temat tego, jak region Fens wyglądał tysiące lat temu. |
The Fen yew woodlands suddenly died about 4,200 years ago, when the trees fell into peat and were preserved. The researchers hypothesize that a rapid sea level rise in the North Sea flooded the area with salt water, causing the vast woodlands to disappear. | Lasy cisowe Fens obumarły nagle, około 4200 lat temu – w tym czasie drzewa upadały w torf, co pozwoliło zabezpieczyć [zachować] drewno aż do naszych czasów. Naukowcy wysuwają hipotezę, że gwałtowny wzrost poziomu wód Morza Północnego zalał te tereny słoną wodą, co spowodowało zniknięcie rozległych, lesistych terenów. |
The climate and environmental information these trees contain could be a valuable clue in determining whether this climate event could be related to other events that happened elsewhere in the world at the same time, including a megadrought in the Middle East that may have been a factor in the collapse of ancient Egypt's Old Kingdom. The researchers have published their findings in Quaternary Science Reviews. | Informacje na temat klimatu i środowiska zawarte w tych drzewach mogłyby być cennymi wskazówkami w uzgodnieniu, czy takie klimatyczne zdarzenie mogło być połączone z innymi wydarzeniami, które miały miejsce tym samym czasie gdzieś indziej na świecie, włączając w to super-suszę na Bliskim Wschodzie, która mogłaby być czynnikiem decydującym o upadku starożytnego [egipskiego] Królestwa [Egiptu]. Naukowcy opublikowali swoje odkrycia w Quaternary Science Reviews. |
Yew trees (Taxus baccata) are one of the longest-lived species in Europe, and can reach up to 20 meters in height. While these trees are fairly common in Cambridge College gardens and churchyards across southern England, they are absent in the Fens, the low-lying marshy region of eastern England. Much of the Fens was a wetland until it was drained between the 17th and 19th centuries using artificial drainage and flood protection. Today, the area is some of the most productive farmland in the U.K., thanks to its rich peat soil. | Cisy (łac. Taxus baccata) są jednymi z najdłużej żyjących gatunków drzew w Europie i osiągają wysokość do dwudziestu metrów. Całkiem powszechnie występują w ogrodach Cambridge College i otoczeniu kościołów [na przykościelnych cmentarzach] w południowej Anglii, jednak nie rosną w krainie Fens, nisko-położonym, bagiennym regionie wschodniej Anglii. Większość tamtejszych gruntów była niegdyś podmokła, aż do okresu między XVII i XIX w., kiedy te tereny został sztucznie osuszone przez drenaż gleby i [budowę] ochrony przeciwpowodziowej. W dzisiejszych czasach, tereny te są jednymi z najbardziej urodzajnych gruntów rolnych w Zjednoczonym Królestwie, dzięki wysokiej zawartości torfu w glebie. |
While the area is great for farming and does have its own charms, few people would describe the Fens as spectacular: for the most part, the area is extremely flat and dominated by fields of potatoes, sugar beet, wheat and other crops. But 5,000 years ago, the area was a huge forest. | Mimo że rejon jest doskonały dla rolnictwa i posiada swój urok, to jednak niewiele osób określiłoby Fens jako zjawiskowe - w większości teren ten jest ekstremalnie płaski, zdominowany przez pola ziemniaków, buraków, pszenicy i innych upraw. Jednak 5000 lat temu to miejsce porastał ogromny las. |
"A common annoyance for Fenland farmers is getting their equipment caught on big pieces of wood buried in the soil, which can often happen when planting potatoes, since they are planted a little deeper than other crops," said lead author Tatiana Bebchuk, a Ph.D. student from Cambridge's Department of Geography. "This wood is often pulled up and piled at the edge of fields: it's a pretty common sight to see these huge piles of logs when driving through the area." | „Rolników z terenów Fenland zazwyczaj irytuje, kiedy ich maszyny zahaczają o duże kawałki drewna zagrzebanego w ziemi, co często zdarza się podczas sadzenia ziemniaków, ponieważ muszą być posadzone nieco głębiej niż inne uprawy” – stwierdziła Tatiana Bebchuk, główna autorka badania i doktorantka na Wydziale Geograficznym Cambridge. „To drewno często zostaje wyciągane z ziemi i gromadzone na brzegach pól – stosy grubych kłód [pni], to dosyć powszechny widok, jaki możemy zobaczyć przejeżdżając przez te tereny”. |
For farmers, these logs are a nuisance. But for Bebchuk and her colleagues, they are buried treasure. The Cambridge team approached several Fenland farmers and took samples of hundreds of logs that had been dug up and discarded, to find out what secrets they might hold. | Dla rolników takie kłody są niewygodne. Jednak dla Bebchuk i jej kolegów są głęboko zakopanym skarbem. Zespół z Cambridge skontaktował się z kilkoma rolnikami w Fenland i pobrał próbki z setek wykopanych i odrzuconych kłód, aby dowiedzieć się, jakie skrywają sekrety. |
"I remember when I first saw this enormous pile of abandoned trees, it was incredible just how many there were," said Bebchuk. "But when we got them back to lab, we were even more surprised: these trees were so well-preserved, it looked as if they were cut down just yesterday." | „Pamiętam, kiedy pierwszy raz zobaczyłam tą gigantyczną górę porzuconych drzew - to był niesamowity widok, jak dużo ich tam było” – powiedziała Bebchuk. „Jednak kiedy przywieźliśmy je do laboratorium, byliśmy jeszcze bardziej zaskoczeni – te drzewa były tak dobrze zachowane, jakby ścięto je dopiero poprzedniego dnia [wczoraj]”. |
To put current anthropogenic climate change in a long-term context of natural variability, scientists need accurate evidence from the past, and trees are some of the best recorders of past conditions: their annual growth rings contain information about temperature and hydroclimate for every growing season they witnessed. "But the further back in time we go, the less reliable evidence we have, since very old trees and well-preserved wood materials are extremely rare," said Professor Ulf Büntgen, the senior author of the study. | Naukowcy potrzebują dokładnych dowodów z przeszłości, aby móc określić obecną antropogeniczną zmianę klimatu w długookresowym kontekście naturalnej zmienności, a drzewa są najlepszymi kronikarzami warunków z przeszłości. Pierścienie [słoje] rocznego przyrostu zawierają informacje o temperaturze i wilgotności w każdym sezonie wegetacyjnym, jakiego doświadczyły drzewa. „Jednak im bardziej cofamy się w czasie, tym bardziej maleje nasza szansa na zdobycie wiarygodnych dowodów, ponieważ niezwykle rzadko trafiamy na bardzo stare drzewa z dobrze zachowanym drewnem” – powiedział profesor Ulf Büntgen, główny autor badania. |
However, analysis by the Cambridge Tree-Ring Unit (TRU) showed that the yew trees dug up from Fenland fields were very old indeed: some of these ancient trees were 400 years old when they died. The new find provides unique climate information for over a millennium from around 5,200 years ago until about 4,200 years ago, when much of the Fens was a woodland of yew and oak: completely different than it looks today. | Jednak analiza wykonana przez Cambridge Tree-Ring Unit (TRU) wykazała, że cisy wykopane z pól Fenland są faktycznie wiekowe – niektóre z tych starożytnych drzew obumarły w wieku 400 lat. To nowe odkrycie dostarcza unikalnej wiedzy na temat klimatu tysiąclecia, tj. okresu od około 5200 lat do około 4200 lat temu, kiedy to większość regionu Fens była pokryta lasami cisowymi i dębowymi – całkowicie odmienny widok, niż obecnie. |
"Finding these very old trees in the Fens is completely unexpected—it would be like turning a corner in rural Cambridgeshire and seeing an Egyptian pyramid—you just wouldn't expect it," said Bebchuk. "It's the same with nature—wood rots and decomposes easily, so you just don't expect a tree that died 5,000 or 4,000 years ago to last so long." | „Byliśmy kompletnie zaskoczeni odnalezieniem tak bardzo starych drzew w Fens. To tak, jak gdyby skręcić w uliczkę wioski w Cambridgeshire i zobaczyć egipską piramidę – coś, czego tam się nie spodziewasz” – powiedziała Bebchuk. „Tak samo jest z przyrodą – drewno gnije i łatwo się rozkłada, dlatego nie spodziewasz się, że drzewo, które obumarło pięć lub cztery tysiące lat temu może przetrwać tak długo”. |
Given that most of the Fens are barely above sea level, about 4,200 years ago, a sudden rise in sea level most likely killed the Fen woodlands. The period that the Fen woodlands died coincided with major climatic changes elsewhere in the world: at roughly the same time, a megadrought in China and the Middle East was a possible trigger of the collapse of several civilizations, including Egypt's Old Kingdom and the Akkadian Empire in Mesopotamia. | Biorąc pod uwagę, że większość terenu Fens znajduje się ledwo ponad poziomem morza, jest bardzo prawdopodobne, że około 4200 lat temu nagłe podniesienie się wód morskich doprowadziło do śmierci tamtejszych lasów. Okres w jakim obumarły te drzewa zbiega się z największymi zmianami klimatu na świecie – prawie w tym samym czasie super-susza, która dotknęła Chiny i Bliski Wschód mogła zainicjować upadek kilku cywilizacji, w tym Starego Królestwa Egiptu i Imperium Akadyjskiego w Mezopotamii. |
"We want to know if there is any link between these climatic events," said Bebchuk. "Are the megadroughts in Asia and the Middle East possibly related to the rapid sea level rise in northern Europe? Was this a global climate event, or was it a series of unrelated regional changes? We don't yet know what could have caused these climate events, but these trees could be an important part of solving this detective story." | „Chcemy dowiedzieć się, czy jest jakiś związek między tymi klimatycznymi zdarzeniami” – powiedziała Bebchuk. „Czy super-susze w Azji i Bliskim Wschodzie są jakoś powiązane z nagłym podniesieniem się poziomu morza w północnej Europie? Czy to było globalne wydarzenie klimatyczne, czy raczej seria nie związanych ze sobą zmian regionalnych? Nie wiemy jeszcze, co mogło spowodować takie zmiany, ale te drzewa mogą odegrać ważną rolę w rozwiązaniu tej detektywistycznej zagadki”. |
"This is such a unique climate and environmental archive that will provide lots of opportunities for future studies, and it's right from Cambridge's own backyard," said Büntgen. "We often travel all over the world to collect ice cores or ancient trees, but it's really special to find such a unique archive so close to the office." | „To wyjątkowe, klimatyczne i środowiskowe archiwum dostarczy mnóstwa okazji dla przyszłych badań, a do tego znajduje się na [naszym] podwórku w Cambridge” – powiedział Büntgen. „Często podróżujemy po całym świecie po to, by zebrać rdzenie lodowe lub starożytne drzewa, ale to jest naprawdę wyjątkowa sytuacja, żeby znaleźć unikalne archiwum tak blisko biura.” |
More information: Sudden disappearance of yew (Taxus baccata) woodlands from eastern England coincides with a possible climate event around 4.2 ka ago, Quaternary Science Reviews (2023). DOI: https://dx.doi.org/10.1016/j.quascirev.2023.108414 | Więcej informacji: „Nagłe zniknięcie lasów cisowych (Taxus baccata) ze wschodniej Anglii zbiega się z prawdopodobnym zdarzeniem klimatycznym około 4200 lat temu”, Quaternary Science Reviews (2023). |
Journal information: Quaternary Science Reviews http://www.journals.elsevier.com/quaternary-science-reviews/ | Opracowanie w czasopiśmie: Quaternary Science Reviews |
Provided by University of Cambridge http://www.cam.ac.uk/ | Informacji dostarczył: Uniwersytet w Cambridge |
