Jak wiedza Rdzennych Ludów może pomóc w rozwiązaniu kryzysu klimatycznego
Original | Polish translation |
In the U.S., most Native tribes relocated to the country's least desirable lands, which have limited resources and infrastructure to buffer the impacts of climate change. In the Southwest, for instance, the Navajo Nation faces a severe water shortage as prolonged drought intensified by climate change further limits access to clean water. In Oklahoma, Cherokee's heirloom crops are becoming harder to grow, threatening their food security and cultural heritage. | W Stanach Zjednoczonych większość rdzennych plemion zostało przesiedlonych na najmniej pożądane ziemie, które mają ograniczone zasoby i infrastrukturę, a co za tym idzie, nie są w stanie dostatecznie zabezpieczyć plemion przed skutkami zmian klimatycznych. Na przykład, na południowym zachodzie, Naród Navajo mierzy się z poważnymi brakami wody, ponieważ przedłużająca się susza nasilona przez te zmiany jeszcze bardziej ogranicza dostęp do czystej wody. W Oklahomie, dziedziczne ziemie Narodu Cherokee stają się coraz trudniejsze w uprawie, co zagraża zabezpieczeniu [zapasów] żywności i kulturalnej spuściźnie. |
"As the climate changes, we find ourselves in a situation where we have limited adaptation tools and resources given the small, patchy lands we have," said Clint Carroll, an associate professor in the Department of Ethnic Studies and a citizen of the Cherokee Nation. | „Ponieważ klimat na Ziemi ulega zmianie, znajdujemy się w sytuacji, w której mamy ograniczone środki przystosowawcze i zasoby dostępne na naszych niewielkich i niejednolitych [pstrokatych, np. zieleń i skały] terenach” – powiedział Clint Carroll, profesor nadzwyczajny Wydziału Nauk Etnicznych i obywatel Narodu Cherokee. |
With the United Nations Climate Change Conference, COP 28, approaching Nov. 30, CU Boulder Today spoke with Carroll about why it's critical for Indigenous Peoples to have a voice in climate action planning—and how Indigenous knowledge can provide solutions. | Z okazji zbliżającej się Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych (COP 28), która ma odbyć się 30 listopada [2023 r.], czasopismo CU Boulder Today rozmawiało z Carroll o tym, dlaczego ludność tubylcza ma kluczowe znaczenie w planowaniu działań w obronie klimatu, oraz jak ich wiedza może pomóc w rozwiązaniu problemów związanych z tym zagadnieniem. |
How has land loss exacerbated climate risks faced by Indigenous Peoples? | W jaki sposób utrata rodzimych terenów przez Rdzenne Plemiona zwiększyła zagrożenie [dla ich przetrwania] wynikające ze zmian klimatycznych? |
Over the past centuries, European settlers and later the U.S. government forcibly removed Native Americans from their homelands and pushed them onto smaller, segregated lands. Because of that, Native Peoples now find themselves having to adapt to their environments and a changing climate with very limited resources and constricted mobility. | Na przestrzeni ostatnich stuleci, europejscy osadnicy, a później rząd Stanów Zjednoczonych siłą wyrzucili Indian Ameryki Północnej z ich ojcowizn, wypychając ich na mniejsze, odseparowane tereny. Z tego powodu, Rdzenne Ludy muszą zaadaptować się do nowych terenów [środowisk] i zmieniającego się klimatu wraz z ich bardzo ograniczonymi zasobami i możliwością przemieszczania się. |
The Cherokee Nation, for example, lost access to about one-third of plants that we use for medicine when the tribe was forcibly relocated from the southeastern U.S. to today's Oklahoma in the 1800s. The land we have now is much smaller and more fragmented. The tribal lands today are not bounded by ecological boundaries like mountains or rivers but by socially constructed political boundaries and human activities such as the clear-cutting of forests and imposition of private property. | Na przykład, kiedy między XVIII-XIX w. Naród Cherokee został siłą przesiedlony z południowo-wschodnich ziem USA na tereny dzisiejszej Oklahomy, przez co stracił dostęp do jednej trzeciej roślin [leczniczych], których używamy w medycynie. Ziemia, jaką teraz posiadamy, jest o wiele mniejsza i bardziej rozparcelowana. Tubylcze ziemie nie są w tych czasach ograniczone przez ekologiczne bariery takie, jak góry czy rzeki, ale społecznie stworzonymi ograniczeniami politycznymi i działalnością typu wycinanie lasów oraz zagarnianie terenów przez narzucanie własności prywatnej. |
As the climate starts to shift, the plants that we now rely on may shift habitats or even die, while the property boundaries remain the same. With the territory we have, our ability to adapt is constrained. | Wraz ze zmieniającym się klimatem, rośliny, na których obecnie polegamy również mogą zmienić siedliska albo umrzeć, podczas gdy granice własności pozostają te same. Na terenie jaki posiadamy, nasza zdolność przystosowania się jest ograniczona. |
What are Indigenous communities doing to adapt? | Co robią społeczności plemienne, żeby się [lepiej] przystosować? |
Sometimes the only story that people hear about Native People is a litany of tragedies. But Native people don't just sit around and do nothing in the face of challenges. As a nation, we are working hard to conserve the territories that we have to preserve our culture and traditional knowledge. Both are deeply connected to the land and nature. | Czasami jedyną opowieścią, jaką ludzie słyszą o Rdzennych Mieszkańcach, jest litania tragedii [wyliczanka narzekań, szkód]. Ale tubylcy nie siedzą ot tak sobie i nie robią niczego w obliczu zmian. Jako naród ciężko pracujemy, żeby zabezpieczyć terytoria jakie posiadamy, chronić naszą kulturę i tradycyjną wiedzę. Obie są głęboko połączone z ziemią i przyrodą. |
In addition, we are navigating the political system in a bid to open up access to other places that could help our communities adapt to the effects of climate change. A project I've been working on is to initiate and maintain collaborative agreements with entities like the National Park Service, which will allow Cherokee people to gather plants within the Buffalo National River region in Arkansas. | Dodatkowo, poruszamy się po systemie politycznym, próbując otworzyć dostęp do innych miejsc, które mogłyby pomóc naszym społecznościom w przystosowaniu się do skutków zmian klimatycznych. Projekt, nad którym pracuję, polega na zainicjowaniu i utrzymaniu umów o współpracę z podmiotami takimi, jak [amerykańska] Służba Parków Narodowych, które zezwolą ludowi Cherokee zbierać rośliny w okolicach Narodowej Rzeki Bizona [Buffalo National River] na obszarze Arkansas. |
Can Indigenous knowledge be applied globally to mitigate climate change? | Czy wiedza Rdzennych mieszkańców może znaleźć globalne zastosowanie do załagodzenia zmian klimatycznych? |
Yes and no. Indigenous knowledge is often tied to a specific place that has a specific set of ecological conditions and specific animals and plants. So this knowledge may not be widely adoptable. | I tak, i nie. Wiedza taka jest zazwyczaj związana z konkretnym miejscem, które cechują specyficzne warunki ekologiczne, zwierzęta i rośliny. A zatem, posiadana przez nas wiedza może nie być odpowiednia dla zastosowania jej wszędzie. |
But I think many ethical principles Indigenous Peoples take when thinking about our relationship to the non-human world are very valuable. It's hard to summarize Indigenous ethics, but many communities share this overarching understanding that Earth is alive and that it has rights. | Myślę jednak, że Rdzenne Ludy mają wiele cennych zasad etycznych jakimi się kierują, kiedy myślą o naszej relacji z światem przyrody. Trudno jest podsumować takie zasady, ale wiele społeczności podziela pryncypialne zrozumienie, że Ziemia jest żywa i ma swoje prawa. |
A somewhat common principle among Indigenous tribes is "don't take more than you need." It sounds simple, like something we tell children, but it still needs to be said when it comes to extractive activities that are happening across the world. | Taką powszechną zasadą wśród ludów tubylczych jest: „nie bierz więcej, niż potrzebujesz”. Brzmi prosto, jak coś, co mówimy dzieciom, ale trzeba to ciągle mówić w przypadku działalności wydobywczej, która ma miejsce się na całym świecie. |
I think a good place for people who aren't Indigenous to start is to try to understand what it means to be in a good relationship with the land and that we have an obligation to it. | Myślę, że ludzie, którzy nie należą do rdzennych ludów powinni zacząć od zrozumienia, co oznacza bycie w dobrym związku z ziemią i to, że mamy wobec niej zobowiązania. |
What does it mean? | Co to oznacza? |
Many people view our connection with the land in a romanticized way, picturing a stereotypical image of Pocahontas talking to birds and raccoons, which is not accurate. We need to look at the relationship through the lens of Indigenous law. | Wielu ludzi postrzega naszą więź z ziemią w romantyczny sposób - przywołując na myśl stereotypowy obrazek Pocahontas rozmawiającej z ptakami i szopami, a to nie jest właściwe. Musimy spojrzeć na tą więź przez pryzmat prawa Rdzennej ludności. |
Indigenous communities relate to the land in a way that their legal framework defines obligations and responsibilities to animals and plants that share the land, and to the land itself. An example of that would be the Cherokee Clan system, which said animals have something to teach the Cherokee people. Through that, people of those respective clans had obligations to uphold those beings. | Odnoszą się one do ziemi w taki sposób, że ich ramy prawne definiują zobowiązania i odpowiedzialność wobec zwierząt i roślin, które także dzielą się danym terenem, a także wobec samej ziemi. Dobrym przykładem będzie system Klanu Cherokee, który zakłada, że ich ludzie mogą sporo nauczyć się od zwierząt. Z tego powodu mają oni obowiązek ochrony tych zwierząt. |
The ethical principles of those forms of governance can offer something that's better for the planet than dominant forms of political organization, some of which aren't focused on the importance of relationships between human beings and where they live, and the other animals that reside there. | Zasady etyczne tych form zarządzania mogą zaoferować naszej planecie coś lepszego niż dominujące formy organizacji politycznej, wśród których są takie, które nie koncentrują się na ważności relacji między istotami ludzkimi, miejscem ich zamieszkania i innymi zwierzętami zamieszkującymi te same tereny. |
How do we ensure our climate action is inclusive? | Jak możemy mieć pewność, że nasze działania klimatyczne nie pominą nikogo, ani niczego? [obejmą wszystko i wszystkich?] |
One of the most important things would be actively listening to Indigenous Peoples and understanding what Indigenous Peoples are saying. Time and again, we see conferences like COP happening, but it's important to acknowledge that there are a lot of people who aren't getting in the door of COP, and their voices aren't heard. | Jedną z najważniejszych rzeczy, to aktywne słuchanie Rdzennych Ludów i zrozumienie, o czym właściwie mówią. Wielokrotnie mają miejsce takie konferencje, jak COP, ale trzeba przyjąć do wiadomości, że wielu ludzi nie przekracza drzwi COP, a co za tym idzie, ich głosy nie są brane pod uwagę. [nie zostają wysłuchani.] |
Native Peoples have something to teach the world. So, listening and understanding in a way that centers Indigenous voices is absolutely important. | Cały świat może się czegoś nauczyć od Rdzennych Mieszkańców. I dlatego, bezwarunkowo trzeba ich wysłuchać i zrozumieć tak, żeby ich wnioski [opinie] uznać za najważniejsze. |
Source: Ye Yvaine. “How Indigenous knowledge can help solve the climate crisis”. Phys.org, November 21, 2023, https://phys.org/news/2023-11-indigenous-knowledge-climate-crisis.htm
2023 (C) Katarzyna Górnisiewicz, Obsidian Translations. All rights reserved.